7 Kỹ năng sống mà bạn có thể dạy cho trẻ.

Thật không khó để nhận ra, cuộc sống của chúng ta hiện nay bị ảnh hưởng lớn bởi những bài học mà chúng ta nhận được khi còn nhỏ. Trang bị cho trẻ những kỹ năng thiết yếu sẽ giúp trẻ phát triển không chỉ về thể chất, mà còn về trí tuệ, tinh thần và nhân cách.

Cùng khám phá 7 kỹ năng sống quan trọng mà bạn có thể dạy cho trẻ từ nhỏ.

1. Đưa ra quyết định

Một trong những kỹ năng dễ bị bỏ qua nhất là kỹ năng đưa ra quyết định. Phụ huynh quá bao bọc con trẻ, quyết định cho con quá nhiều sẽ làm trẻ mất khả năng tự quyết định. Hậu quả lâu dài là trẻ không có tính trách nhiệm khi lớn lên, không thể tự đưa ra quyết định mà luôn bị động trong cuộc sống và hay đổ lỗi.

Hãy cho trẻ cơ hội được tự đưa ra những quyết định nhỏ. Chẳng hạn như hôm nay bé sẽ mặc gì, ăn nhẹ với bánh hay trái cây, ra ngoài chơi hay ở nhà,… Điều quan trọng nhất là giúp trẻ được quyết định và để trẻ vui vẻ đón nhận kết quả, bởi chính quyết định của mình.

Những bài học về kỹ năng tự quyết định, ngày qua ngày, sẽ củng cố tư duy cho trẻ. Tư duy tốt sẽ giúp trẻ lớn lên có trách nhiệm với bản thân hơn, biết suy tính trước khi đưa ra quyết định và luôn chủ động trong cuộc sống.

Bạn có thể dạy trẻ kỹ năng đưa ra quyết định ngay khi trẻ bắt đầu học nói.

2. Tự lập

Dạy cho trẻ tự lập có thể là một bài học rất dài của sự bừa bộn, chán nản, căng thẳng nhất mà phụ huynh có thể dạy cho trẻ. Tuy nhiên, những đứa trẻ học được cách tự lập sẽ là những con người mạnh mẽ, kiên cường khi trưởng thành.

Trẻ nên được rèn luyện tính tự giác trong việc hoàn thành các công tác mỗi ngày. Những công việc như hoàn thành bài tập, dọn dẹp phòng, rửa chén sau khi ăn và giữ gìn dụng cụ học tập,… là những bài luyện tập đầu tiên để rèn luyện tính tự giác. Thay vì làm giúp trẻ, hãy dạy trẻ cách tự làm.

Giai đoạn trẻ bắt đầu đi học là thời điểm thích hợp nhất để dạy trẻ tính tự lập.

3. Vệ sinh cá nhân

Dạy trẻ tự vệ sinh cá nhân là một kỹ năng quan trọng để trẻ tự bảo vệ sức khỏe của mình. Vệ sinh cá nhân có các mức độ khác nhau theo độ tuổi của trẻ. Cơ bản nhất cho trẻ nhỏ có thể là ăn mặc đúng cách, thay đồ thường xuyên, đánh răng, rửa mặt, rửa tay. 

Khi trẻ lớn hơn, phụ huynh có thể dạy trẻ tự tắm, tự gội đầu, chải tóc, cắt móng tay, chân. Trẻ bước vào giai đoạn dậy thì, phụ huynh nên dạy trẻ các kỹ năng nâng cao hơn, chẳng hạn như sử dụng lăn khử mùi,…

4. Làm việc nhà

Dạy trẻ làm việc nhà thực chất không cần phải mắng chửi hay trừng trị. Phụ huynh càng la mắng, càng đe dọa chỉ khiến trẻ ngày một lười biếng.

Dạy trẻ tự giác làm việc nhà không chỉ giúp cuộc sống của phụ huynh dễ dàng hơn, mà còn là một hoạt động vui, đáng giá và thú vị cho trẻ. Phụ huynh có thể chọn những công tác vừa sức với trẻ. Khi trẻ làm tốt, hãy khen thưởng và khuyến khích trẻ. Một số gia đình đã áp dụng hình thức “trả lương” cho trẻ làm việc nhà để dạy trẻ kỹ năng quản lý tài chính và lao động kiếm tiền bằng những việc có ích.

Tuy nhiên tiền chưa chắc đã là phần thường tốt nhất và hiệu quả nhất đối với trẻ nhỏ, nếu như bạn chưa muốn dạy con sử dụng tiền. Tùy theo ý thích của trẻ mà bạn có thể chia nhỏ phần thưởng ra để dạy trẻ biết chịu khó, tích lũy, phấn đấu để đạt được mục tiêu.

Công tác cho trẻ nên có độ khó tăng dần theo thời gian. Ban đầu có thể là dọn dẹp đồ chơi, phơi đồ, xếp đồ. Khi trẻ lớn hơn có thể dạy trẻ dọn chén dĩa sau khi ăn, bày xếp bàn ăn, cho thú nuôi ăn, rửa chén, lau  quét nhà, sắp xếp chăn gối, đổ rác. Khi trẻ đạt độ tuổi 13-14 có thể dạy trẻ các công tác phức tạp hơn như sử dụng máy giặt, máy rửa chén, chăm sóc vườn cây,…

Dạy trẻ những kỹ năng thực tế như làm việc nhà không những giúp trẻ tự sống tốt mà còn giúp phụ huynh an tâm hơn nhờ tin tưởng vào khả năng của con mình.

5. Sơ cứu

Sơ cứu không chỉ có băng bó, hay những kỹ năng phức tạp như khâu may vết thương. Sơ cứu cơ bản bao gồm gọi cứu thương, hỗ trợ y tế, hay rửa và giữ sạch cho vết thương nhẹ. Đây là kỹ năng sinh tồn cơ bản mà trẻ nên học để chuẩn bị cho trường hợp trẻ bị thương khi phụ huynh không ở bên cạnh, hoặc trẻ chứng kiến ai đó bị thương.

Phụ huynh có thể diễn tập cho trẻ gọi cứu thương, cứu hỏa trong các trường hợp khẩn cấp. Dạy trẻ phản ứng bình tĩnh khi các tình huống xảy ra và chờ sự giúp đỡ có mặt. 

Trang bị sẵn kỹ năng sơ cứu có thể tạo điều kiện cho trẻ biết tự chăm sóc y tế cho mình và người khác. Trẻ có thể học cách chăm sóc ai đó đang bị cảm, học sát trùng vết thương và dán băng keo cá nhân lên những vết trày xước,...

6. Tự vệ

Là một trong những kỹ năng mà phụ huynh không muốn con dùng tới đó là tự vệ. 

Tự vệ là một kỹ năng cực kỳ quan trọng. Những lớp học tự vệ cho trẻ em ngày một phổ biến do trẻ em hiện nay thường phải đi học và tham gia nhiều hoạt động khác, khiến phụ huynh lo lắng vì xa con. 

Tự vệ không chỉ dừng lại ở những thế võ hay rèn luyện thể lực, mà còn bao gồm những chiến thuật phòng thủ, tẩu thoát, tư duy nhạy bén để đánh giá tình hình hay kỹ năng giao tiếp để giảm căng thẳng khi có xảy ra mâu thuẫn, tranh cãi, ẩu đả, và quan trọng hơn hết là không trở thành nạn nhân của những kẻ bắt nạt hoặc người lạ có ý định xấu.

Kỹ năng tự vệ giúp phụ huynh an tâm hơn khi phải xa con, hay con phải đi học, đi chơi.
 

7. Quản lý thời gian

Trẻ em thời nay rất bận rộn. Đi học chính khóa, học chéo buổi, học ngoài giờ, bài tập về nhà, thể dục thể thao,… Điều này khiến tầm quan trọng của kỹ năng quản lý thời gian ngày một lớn.

Là người lớn, sự bận rộn đôi khi cũng khiến chúng ta khốn đốn. Đối với trẻ em, nên có sự giáo dục về quản lý thời gian từ nhỏ để trẻ luôn hoạt động có thời khóa biểu, biết sắp xếp thứ tự công việc theo mức độ ưu tiên, giới hạn về thời gian. Ngoài việc giúp trẻ hoạt động có năng suất và học tập hiệu quả, việc tự quản lý thời gian tốt còn giúp trẻ có nhiều thời gian hơn để thư giãn, tốt cho sức khỏe tinh thần và thể chất.